Προβιοτικά και πρεβιοτικά

13-400-species-probioticsΠολλά είναι τα προϊόντα που ισχυρίζονται ότι ενισχύουν τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά του οργανισμού. Τι όμως είναι και γιατί έχει σημασία η ποσότητά τους στον οργανισμό μας; Μέσω του γαστρεντερικού σωλήνα γίνεται η πέψη των τροφών. Η εντερική χλωρίδα σχηματίζει ένα τοίχος που προστατεύει τον οργανισμό από βακτήρια που προσπαθούν να εισέλθουν σε αυτόν και να προκαλέσουν βλάβες και λοιμώξεις ενώ συγχρόνως συμβάλει στην σωστή πέψη και απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών που λαμβάνουμε μέσω της τροφής. Η διαμόρφωση της εντερικής χλωρίδας αρχίζει λίγο μετά την γέννηση του ατόμου.

Οι λόγοι που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά την εντερική χλωρίδα κατά κύριο λόγο είναι η διατροφή μας. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης και ο τρόπος ζωής μας αφού το άγχος και το στρες σε έντονο βαθμό μέσα στην καθημερινότητα ασκούν αρνητική επίδραση. Η λήψη φαρμάκων αλλά και η ηλικία συγκαταλέγονται στους αρνητικούς παράγοντες.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2001), ως προβιοτικά ορίζονται ζωντανοί μικροοργανισμοί οι οποίοι όταν χορηγηθούν σε κατάλληλη ποσότητα παρέχουν όφελος στην υγεία του ξενιστή. Αν και αυτή η ερμηνεία των προβιοτικών χρησιμοποιείται ευρέως, δεν είναι αποδεκτή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ασφάλειας Τροφίμων γιατί ενσωματώνει μια αξίωση για την υγεία η οποία δεν είναι μετρήσιμη.

Προβιοτικά: είναι οι ζωντανοί μικροοργανισμοί οι οποίοι απαρτίζουν την εντερική χλωρίδα. Επομένως τα προϊόντα που ισχυρίζονται ότι έχουν προβιοτικά στην ουσία σημαίνει ότι έχουν τους ζωντανούς μικροοργανισμούς που είναι απαραίτητοι για την σωστή λειτουργία της εντερικής χλωρίδας. Περνούν ανεπηρέαστοι από την διαδικασία πέψης και εγκαθίστανται στο έντερο όπου και αντικαθιστούν τυχόν βλάβες και ενισχύουν την ισορροπία και την σωστή λειτουργία.

Τα πιο γνωστά προβιοτικά είναι τα οξυγαλακτικά συνηθέστερα γένη των οποίων είναι το Bifidobacterium και το Lactobacillus, τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως σε γιαούρτια και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα. Τα προβιοτικά δεν είναι παθογόνοι ούτε τοξικοί οργανισμοί, επιζούν κατά την διάρκεια της αποθήκευσής τους και επιβιώνουν κατά το πέρασμά τους από το στομάχι και το λεπτό έντερο. Δρουν διεγείροντας την αύξηση, την δράση ή και τα δύο των «καλών» βακτηρίων που υπάρχουν ήδη στο έντερο και κατ’ επέκταση βελτιώνουν την υγεία με διάφορους τρόπους όπως είναι η καλύτερη ρύθμιση του εντέρου και η επιτάχυνση της διέλευσης των τροφών από το πεπτικό σύστημα. Δράση ωφέλιμη για άτομα που πάσχουν από δυσκοιλιότητα.

Τα πρεβιοτικά από την άλλη πλευρά είναι στην ουσία η «τροφή» των προβιοτικών. Είναι τα συστατικά εκείνα που τρέφουν τα βακτήρια της εντερικής μας χλωρίδας και τα βοηθούν να διατηρηθούν και να αναπτυχθούν. Τα συστατικά αυτά είναι οι φρουκτο- ολιγοσακχαρίτες και οι ινουλίνες.

Οι δράσεις του συνοψίζονται ως εξής:

· Παρεμπόδιση ή αναστολή ανάπτυξης όγκων στο έντερο

· Αύξηση της απορρόφησης ασβεστίου και μαγνησίου στο παχύ έντερο- τα δύο αυτά στοιχεία συνδέονται με τον ρυθμό με τον οποίο αναπληρώνονται τα κύτταρα στο έντερο- και κατ’ επέκταση προστασία έναντι της οστεοπόρωσης.

· Η ενίσχυση της ανάπτυξης των προβιοτικών συνδέεται και με αντικαρκινική καθώς και αντιμικροβιακή δράση.

Συνοψίζοντας μπορούμε να πούμε ότι τόσο τα πρεβιοτικά όσο και τα προβιοτικά είναι εξίσουimages απαραίτητα. Η δράση τους μπορεί να διαφοροποιηθεί απλά ως άμεση και έμμεση. Τα πρεβιοτικά δηλαδή έχουν άμεση δράση αφού είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που προστίθενται στους ήδη υπάρχοντες ενώ τα προβιοτικά είναι τα συστατικά εκείνα που τρέφουν και ενισχύουν την δράση των μικροοργανισμών του εντέρου.

Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, οι καλύτερες πηγές είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Προσοχή ωστόσο πρέπει να δίνεται στα γιαούρτια. Για να χαρακτηριστεί ένα γιαούρτι ως προβιοτικό τρόφιμο θα πρέπει:

· Πρέπει να είναι κατάλληλο για τρόφιμο

· Πρέπει να είναι παρόν με τη μορφή ζωντανών κυττάρων, σε μεγάλες ποσότητες πριν την πρόσληψη (περίπου 100.000.000/ γραμμάριο προϊόντος στο οποίο
βρίσκεται),

· Πρέπει να είναι σταθερό και να παραμένει ζωντανό μέχρι την ημερομηνία λήξης του προϊόντος στο οποίο βρίσκεται,

· Πρέπει να ασκεί ευεργετική δράση στην υγεία και μέσα στο ίδιο το τρόφιμο. (πηγή: Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφής)

Τα γιαούρτια περιέχουν μικροοργανισμούς που είναι απαραίτητοι για την παρασκευή τους, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι μικροοργανισμοί αυτοί είναι απαραίτητοι και για την εντερική μας χλωρίδα και ως εκ τούτου δεν είναι προβιοτικά προϊόντα.

Παπά Κυριακή
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος


Πηγές:
http://www.sassit.co.za/Journals/Physiology/Nutrition/Probiotics%20and%20prebiotics.pdf

http://www.eid.org.gr/index.php/site/article/probiotika-kai-prebiotika

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s